Rozmowa kwalifikacyjna

Nie ma idealnych rozmów kwalifikacyjnych. Najczęściej po wyjściu uświadamiamy sobie, że coś można było zrobić lepiej, na niektóre pytania odpowiedzieliśmy nie tak jakbyśmy tego chcieli. Jeśli takie dylematy pojawiają się to dobrze, ponieważ świadczy to o tym, że uświadamiamy sobie własne błędy i niedociągnięcia.

Opisana sytuacja jest sytuacją idealną. Częściej zdarza się, że osoby, które uczestniczyły w wywiadzie z potencjalnym pracodawcą, nie są w stanie obiektywnie ocenić swojego wystąpienia. Jeśli więc podejrzewamy, że również w naszym przypadku, wrażenie wywierane na rekrutującym podczas rozmowy jest raczej negatywne lub też nie wiemy do końca jak ludzie na nas reagują, koniecznie musimy nad rozmową kwalifikacyjną popracować.

Błąd 1: Brak zainteresowania

Typowe kryterium dyskwalifikujące. Brakiem entuzjazmu, obojętność, pasywna postawa
sugeruje, że takim pracownikiem będziemy. Aktywność, energia, entuzjazm, uśmiech są natomiast zawsze mile widziane i dobrze odbierane.

Błąd 2: Brak przygotowania

Przez przygotowanie rozumiemy przeczytanie materiałów o pracodawcy w Internecie, komunikatów prasowych i opinii z for. Bez tego, nie będziemy w stanie ani rozmawiać o szczegółach ani zadawać właściwych pytań, ani zaprezentować się jako osoba zainteresowana. Istotne jest to, że nie musimy wkuwać informacji o firmie, ważne by przeczytać je ze zrozumieniem i starać się „zrozumieć” organizację.

Błąd 3: Małomówność

Na rozmowie kwalifikacyjnej oczekuje się od nas wyczerpujących odpowiedzi. W przypadku, kiedy nie umiemy ich udzielić, będziemy postrzegani jako słaby kandydat. To czego nie powiemy nie istnieje i działa silnie na naszą niekorzyść

Błąd 4: Brak kultury

Brak kultury i reguł dobrego wychowania, arogancja może oznaczać dyskwalifikację nawet najlepszego kandydata.

Błąd 5: Wyrażanie negatywnych opinii o poprzednim pracodawcy

Wyrażanie negatywnych opinii, postawa malkontenta stanowią poważny błąd. Przez rekrutującego zachowania takie postrzegane są jako nielojalność. Warto, więc uważać na słowa jeśli idzie o opisywanie poprzednich miejsc pracy. Uzyskamy to skupiając się na swoich dokonaniach a nie na atmosferze panującej w organizacji.

Błąd 6: Kłamstwo lub przypisywanie sukcesów wyłącznie sobie

Oczywiście ważne jest określenie swojej roli w projektach, jednak wyolbrzymianie swojego udziału lub kłamstwo co do roli jest poważnym błędem.

Błąd 7: Nastawienie

Można mieć najlepsze umiejętności, jednak negatywne nastawienie, pesymizm, spowoduje, że trudno nam będzie przekonać pracodawcę, że warto nas przyjąć. Nawet jeśli zadbamy o wygląd zewnętrzny to, nasz sposób mówienia, podejście do problemów oraz wewnętrzne przekonania, zniweczą ten wysiłek.

Wykorzystaj pierwsze wrażenie

Na pierwsze wrażenie składa się nasz wygląd, mowa ciała, gesty, mimika, ton i barwa głosu. Pierwsze wrażenie możemy zrobić tylko raz. Mamy na nie kilkanaście sekund do kilku pierwszych minut spotkania. Jest to bardzo ważne, ponieważ świadomie lub podświadomie będzie wpływało na całą rozmowę. By zrobić dobre pierwsze wrażenie należy wcześniej się przygotować np. ubranie, uczesanie, makijaż w przypadku kobiet, plan odpowiedzi na podstawowe pytania, wcześniejsze przybycie na spotkanie, by nie wpaść na spotkanie zadyszanym.

Strój

Dobieramy w zależności od stanowiska, o które się ubiegamy, ale są też generalne standardy. Im wyższe stanowisko tym bardziej formalne ubranie. Generalnie też strój czysty i schludny, zrobi lepsze wrażenie niż pognieciony. Nawet jeśli firma toleruje dość „luźne” ubrania nasza pierwsza rozmowa powinna raczej odbyć sięw ubraniu eleganckim, bardziej oficjalnym. Pokażemy w ten sposób, że z szacunkiem traktujemy naszego rozmówcę, że zależy nam na pracy. Warto też pamiętać, że ładny, elegancki strój daje nam większą pewność siebie a to zwiększa nasze szanse na sukces. Po prostu kiedy czujemy się bardziej atrakcyjni jesteśmy bardziej pewni siebie.

Jaki ubiór na rozmowę - czyli dyskretny urok elegancji

W przypadku kobiet klasyczny kostium, w jednolitym kolorze, w przypadku mężczyzn  klasyczny garnitur. Do kostiumy Panie zakładają elegancką bluzkę, a panowie koszulę i krawat. Ogólną zasadą jest, żeby ubrać się starannie i elegancko, nie krzykliwie lub wyzywająco.

Włosy, zarost i paznokcie

Oprócz ubrania musimy zadbać o inne elementy wyglądu. Chodzi tu o staranne uczesanie i obcięte paznokcie. Panowie powinni być gładko ogoleni. Jeśli nosisz brodę lub wąsy rozważ jej zgolenie, bo osoby bez zarostu są postrzegane jako bardziej wiarygodne. Panowie powinni też wyciąć nieestetyczne włosy rosnące w nosie lub uszach.

Perfumy

Nie należy z nimi przesadzać. Nie chcemy przecież zadusić rekrutera. Jeśli już zdecydujemy się stosować perfumy i wody toaletowe, niech to będą minimalne ilości.

Zęby

Mimo że są to sprawy podstawowe, należy pamiętać by dokładnie umyć zęby i skorzystać z odświeżacza do ust lub gumy miętowej. Brzydki zapach i resztki jedzenia skutecznie odstraszą a nie o to nam chodzi.

Ozdoby

Mężczyźni nie zakładają ich w ogóle. Wyjątkiem jest zegarek i obrączka. Jeśli więc nosisz kolczyk na rozmowę go zdejmij. Jeśli chodzi o Panie to również nie należy przesadzać. Najlepiej jeśli biżuterii jest niewiele a jeśli się już pojawia to raczej mała i dyskretna.

Makijaż

Panie powinny zdecydowanie unikać mocnego makijażu. Jeśli już się malują powinny to zrobić delikatniej niż zwykle. Pozwoli to zyskać opinię osoby poważnej, odpowiedzialnej i godnej zaufania.

Punktualność

Żelazna zasada rozmowy kwalifikacyjnej mówi nigdy się nie spóźniaj. Koniecznie musimy wkalkulować możliwość utknięcia w korku lub inne nieprzewidziane wydarzenia. Nawet jeśli przyjdzie nam czekać przed budynkiem, warto się poświęcić.

Na rozmowę przychodzimy 10 -15 minut przed czasem. Da to nam chwilę by uspokoić się i  przygotować.

Ważna uwaga: Jeśli wiemy, że się spóźnimy zawsze należy zadzwonić i poinformować o tym osobę, z którą się spotykamy. Zawsze przecież istnieje możliwość przełożenia spotkania na inny termin jeśli już rzeczywiście poślizg będzie bardzo duży.

Ocena czasu dotarcia do pracodawcy

Jeśli siedziba pracodawcy znajduje się w sporej odległości od naszego miejsca zamieszkania warto jest przećwiczyć trasę. Jest to ważne, by w ostatniej chwili nie organizować trasy, bo może się okazać, że się spóźnimy.

Wiadomości o firmie

Przed rozmową kwalifikacyjna zawsze powinniśmy odrobić naszą „pracę domową”. Należy dowiedzieć się jak najwięcej o firmie, produktach, usługach, klientach a nawet konkurencji. Da nam to przewagę nad innymi kandydatami oraz możliwość partnerskiej rozmowy z rekruterem.

Jeśli to możliwe powinniśmy też dowiedzieć się jaka kultura organizacyjna obowiązuje w firmie. Da nam to szanse dopasowania stroju oraz zachowania, tak by lepiej się do tej kultury dopasować. W dobie Internetu wystarczą informacje ze strony internetowej firmy, ale przydatne też będzie poszukanie opinii o firmie z for internetowych. Co czasem może spowodować bardziej trzeźwy osąd sytuacji.

Ważna uwaga: Im więcej wiemy o firmie tym lepszą decyzję będziemy w stanie podjąć. Pamiętajmy decyzja o przyjęciu nas do pracy to decyzja pracodawcy, ale decyzja o przyjęciu oferty pracy to nasza decyzja. Czasem stanowisko okazuje się być nie takie lub zarobki sa niesatysfakcjonujące i kandydat może po prostu nie przyjąć danej oferty. I takie decyzje są czasem lepsze ponieważ jeśli praca bardzo nam nie pasuje może się okazać że po kilku tygodniach będziemy musieli szukać nowej a w naszym cv pojawią się kolejne przerwy i krótkie epizody.

Przygotowanie na rozmowę

Zawsze warto mieć ze sobą teczkę, w której mamy dodatkową kopię  życiorysu, dokumenty potwierdzające zatrudnienie oraz kartkę, na której będziemy mogli zrobić notatki. Nie zapominajmy też o długopisie. Trochę niezręcznie będzie go pożyczać od rekrutera. Dobrą taktyką jest też przygotowanie sobie dodatkowych materiałów, krótkiego opracowania na przykład na temat dotyczący zakresu obowiązków na danym stanowisku.

Zebranie informacji o stanowisku

By uzyskać informacje o stanowisku, czasem wystarczy przeczytać dobrze sformułowane ogłoszenie o pracę. By uzupełnić dodatkowo tę wiedzę, warto przejrzeć konkurencyjne ogłoszenia, oraz opis typowego stanowiska pracy w danej branży. O ile praca, o którą się staramy nie jest wysoce specjalistyczna, stosunkowo łatwo powinniśmy zebrać niezbędne informacje, które pozwolą nam lepiej orientować się w danym temacie.

Zebranie i zestawienie najważniejszych informacji o sobie

Przed rozmową kwalifikacyjną najlepiej jest usiąść z kartką, wypisać wszystkie swoje najważniejsze umiejętności, kwalifikacje, osiągnięcia, oraz cechy które przydadzą się na pewno na oferowanym stanowisku. Trzeba się też skupić, na wartościach, jakie możemy wnieść do firmy, korzyściach z zatrudnienia naszej osoby. Następnie należy skupić się na swoim doświadczeniu. Jeśli było tego dużo, warto dokładnie przypomnieć sobie najważniejsze historie, osiągnięcia, problemy, które rozwiązaliśmy. Dzięki temu, później, już podczas rozmowy, łatwiej nam będzie mówić.

Opracowanie przykładowej listy pytań, które na pewno się pojawią

Przy rozmowach kwalifikacyjnych niektóre pytania pojawiają praktycznie ze 100% pewnością. Możemy się praktycznie założyć, że pierwsze pytanie jakie otrzymamy będzie brzmiało:

„Proszę opowiedzieć mi coś o sobie” lub "Proszę opowiedzieć coś o swoim doświadczeniu". Jest to „żelazne” rozpoczęcie rozmowy kwalifikacyjnej. Na pewno takie "rozgrzewkowe" pytanie padnie i na pewno trzeba się do niego przygotować, bo wbrew pozorom odpowiedź na nie, nie jest łatwa i jednoznaczna.

Do grupy pytań, których możemy się spodziewać zaliczamy też następujące:

• Jakie są Pani/Pana słabe strony?
• Jakie są Pani/Pana mocne strony?
• Dlaczego zdecydowała się Pan/Pani kandydować na to stanowisko?
• Dlaczego uważa Pan/Pani, że powinniśmy zatrudnić właśnie Pana/Panią?
• Dlaczego zmienia Pan/Pani pracę?
• Dlaczego odszedł Pan z poprzedniej pracy?
• Co będzie Pan/Pani robił/a za 5 lat?  

Nie należy nigdy liczyć na to, że trudne pytania się nie pojawią. Jest olbrzymie prawdopodobieństwo, że rekruter o to zapyta, bo to jest cel rozmowy kwalifikacyjnej. Rekruter szuka mocnych i słabych punktów i na tej podstawie wybiera najlepszego kandydata. Jeśli słabe punkty są w przewadze, a mocnych stron nie uda się nam pokazać, nie liczmy na pracę.

Przygotowanie pytań, na które my chcielibyśmy uzyskać odpowiedzi

Oprócz opracowania listy pytań, które może nam zadać pracodawca, powinniśmy również przygotować listę pytań, które my chcielibyśmy zadać pracodawcy. Bardzo często na rozmowie kwalifikacyjnej pada pytanie ze strony rekrutera, czy mamy do niego jakieś pytania, czy czegoś chcielibyśmy się dowiedzieć. Jeśli zadamy jakieś pytania, będzie to dobrze świadczyło o naszym zainteresowaniu ofertą.. Przykładowe pytania jakie możemy zadać mogą być następujące:

• W którym miejscu struktury organizacyjnej znajduje się stanowisko?
• Jaki element przeważają w pracy?
• Jakie są najważniejsze wyzwania stojące przed pracownikiem w chwili obecnej?

Follow-up

Na koniec rozmowy warto grzecznie zapytać kiedy możemy się spodziewać odpowiedzi, możemy też poprosić o numer telefonu i poinformować, że bardzo nam zależy na pracy i w związku z tym w wyznaczonym terminie pozwolimy sobie zatelefonować, żeby poznać wynik rekrutacji. Jeśli znamy e-mail do osoby, z którą rozmawialiśmy napiszmy list z podziękowaniem za rozmowę.

Każdy z nas ma swoje słabe strony, jednak na rozmowie kwalifikacyjnej na pewno nie chcielibyśmy ich ujawnić. W takiej sytuacji nie warto mieć nadziei, że podczas wywiadu rekruter ominie temat, dlatego lepiej jest się przygotować.

Jest co najmniej kilka strategii, które pozwalają na bezpieczne zmierzenie się z tym podchwytliwym pytaniem. Niezależnie, od tego którą z możliwości wybierzemy, nigdy nie należy przyznawać się do słabości, które mają wpływ na efektywne wykonywanie obowiązków wspomnianych w ogłoszeniu.

Strategia 1: Wymieniamy te słabe strony, które można uznać za zalety

Jest to jedna z podstawowych metod wymieniana praktycznie przez wszystkie poradniki. Znajdź taką słabość, która faktycznie jest zaletą. Często podaje się "humorystyczny" przykład, który mówi: Moją wadą jest to, że jestem pracocholikiem. Spędzam w pracy za bardzo dużo czasu. Ten przykład nie będzie jednak zbyt pomocny. Lepiej jest wybrać coś co jest słabością w jednym zawodzie a mocną stroną w innym. Na przykład takie cechy jak chęć pomagania innym osobom, empatia, przywiązanie do szczegółów, gadatliwość mogą być zarówno wadami jak i zaletami. Empatia – w pracy pielęgniarki, psychologa lub pracownika socjalnego jest potrzebna i przydatna. Jednak już komornik, windykator, portier lub sekretarka prezesa z nadmiarem tej cechy może mieć problem z efektywnym wykonywaniem swoich obowiązków. Chęć pomagania innym – w pracy, która polega na rozwiązywaniu problemów innych jest to cecha bardzo pożadana. Jeśli jednak stanowisko jest samodzielne może to nas odrywać od swoich obowiązków. Dokładność skrupulatność – jeśli jesteśmy korektorem tekstów, skrupulatność i perfekcjonizm są nam do pracy niezbędne, jeśli jednak jesteśmy menedżerem, który podejmuje dziesiątki decyzji dziennie, oraz kieruje zespołem skrupulatność może sparaliżować jego działanie. Gadatliwość (np. rodzice narzekają, że ciągle wiszę na telefonie) – jeśli chcielibyśmy być telemarketerem, pracownikiem infolinii to można by gadatliwość uznać za zaletę, albo predyspozycję do tego rodzaju pracy. Na pewno nie jest to wtedy wada.

Strategia 2: Przedstaw wadę, którą już wyeliminowałeś

Przy tej strategii omawiamy to co było naszą słabą stroną, ale co już wyeliminowaliśmy. Jest to strategia niebezpośredniego odpowiadania na pytanie. Wymieniając swoją dawną wadę, warto podać przykład w czym cecha ta przeszkadzała i co zrobiliśmy by wyeliminować ten problem. Sztandarowym przykładem jest tutaj rzucenie palenia. Możemy wtedy powiedzieć, że do swoich słąbych stron zaliczałem palenie papierosów, jednak od miesiąca podjąłem decyzję by rzucić i nie palę. Innym przykładem wady, nad którym pracujemy lub który wyeliminowaliśmy może być znajomość języków obcych. Na przykład: mój mówiony angielski wymaga szkolenia, dlatego zapisałem się na kurs konwersacyjny.

Strategia 3:Podaj cechę, która jest nieistotna

Po prostu, powiedz o wadzie, która nie jest istotna i nie będzie wpływała na jakość wykonywania obowiązków. WNa przykład w pracy księgowego, kadrowej, powiedzenie, że nie umiem zbyt dobrze przemawiać publicznie, nie stanowi żadnego poważnego problemu. Tak samo jeśli ubiegając się o posadę mechanika powiemy, że pisanie listów motywacyjnych idzie nam dość słabo, nic się nie stanie

Strategia 4: Ominąć temat

Ostatecznie kiedy nic innego nie przychodzi nam do głowy, zawsze możemy powiedzieć, że: Z całą pewnością mam jakieś wady, bo nie ma ludzi, którzy ich nie mają, jednak według mojej wiedzy nie mam żadnych słabych punktów, które w jakikolwiek sposób przeszkadzały mi w wykonywaniu operowanej pracy.

Strategia 5 Poczucie humoru

Poczucie humoru należy do najlepszych „rozbrajaczy” tego pytania. Jeśli ktokolwiek jest w stanie je wykorzystać na pewno odniesie w takiej sytuacji korzyści. Z całą pewnością nie ma idealnej odpowiedzi na pytanie Jakie są Pana/Pani słabe strony? Powyższe strategie mogą jednak pomóc zmierzyć się z problemem w bardziej systematyczny sposób.

Sukces na rozmowie kwalifikacyjnej zależy od wielu czynników. Z całą pewnością ważne są nasze kwalifikacje, jednak nawet najlepszy kandydat może nie umieć ich sprzedać. Niezależnie od tego co o sobie myślimy i jakie posiadamy umiejętności, rekruter może sprawę zobaczyć zupełnie inaczej niż my. Przy tym sama treść naszego komunikatu stanowi według różnych źródeł około 10% całej komunikacji. Pozostałe 90% to mimika, postawa ciała, gestykulacja i artykulacja. Nie warto zaniedbywać tych dziesięciu procent ale należy też zadbać o pozostałe 90%.

Zasada I - Wygląd zewnętrzny

Pierwsze wrażenie rekrutera powinno być pozytywne dlatego przed wywiadem rozmową kwalifikacyjną należy się odpowiednio ubrać. Odpowiedni ubiór to zarówno to co na siebie włożyły tj. na przykład garnitur (mężczyźni), kostium formalny (kobiety) oraz wygląd i estetyka, czyli czystość i schludność. Nawet jeśli firma toleruje "luźniejsze" stroje nasza pierwsza rozmowa powinna raczej odbyć się w ubraniu eleganckim. Zaletą eleganckiego stroju jest dodatkowo pewność własnego wyglądu, która może wpływać na nasz nastrój i zachowanie.

Warto poświęcić czas na staranne wyprasowanie koszuli bądź bluzki oraz odprasowanie lub oczyszczenie kostiumu czy garnituru. Nie zapominajmy też o butach, które oczywiście powinny być starannie wypastowane. Nasze ubrania powinny być przygotowywane wcześniej, tak żeby przed rozmową na ostatnią chwilę, nie prasować, bo wtedy łatwiej jest o czymś ważnym zapomnieć.

Oprócz ubrania istotny jest też nasz wygląd tj. zadbana fryzura, zadbane dłonie, mężczyźni powinni pamiętać o starannym ogoleniu się, a kobiety o delikatnym stonowanym makijażu.

Zasada II - Uśmiech, entuzjazm, zaangażowanie, optymizm

Warto demonstrować nasz uśmiech i entuzjazm i inne pozytywne emocje, ponieważ bardzo często takie emocje udzielają się rozmówcy. Energiczny, przyjaźnie nastawiony, uśmiechnięty człowiek, budzi pozytywne odczucia oraz skłania nas do podobnego zachowania. Te pozytywne emocje mogą następnie promieniować na opinię rekrutera o naszej kandydaturze. Oczywiście samym uśmiechem nie wygramy posady, jednak jest to istotny czynnik, na który mamy wpływ i o który warto zadbać.

Zasada III - Postawa, mimika, gestykulacja

Nasza postawa może być oceniania od chwili wchodzenia do biura, dlatego powinniśmy iść pewnym krokiem oraz przywitać się krótkim mocnym uściskiem dłoni. Przy zajmowaniu miejsca należy pamiętać o takim usytuowaniu się do rekrutera by siedzieć przodem do niego jednak nie do końca twarzą w twarz, ponieważ jest to pozycja konfrontacyjna. Pewne odchylenie kąta daje większe pole manewru do skupienia się na sprawach a nie na osobie. Podczas rozmowy kwalifikacyjnej wiele osób ma też problem z tym co zrobić z rękami. Wszystko zależy tutaj od miejsca w którym siedzimy czy jest to tylko krzesło czy też krzesło przy stole, czy krzesło ma oparcie. Niezależnie jednak od miejsca, w gestach dłoni należy zachować naturalność, postawę pół-otwartą, lub otwartą i unikać gwałtownej gestykulacji. Powinniśmy też unikać, bawienia się długopisem lub innym drobnym przedmiotem, bo zostanie to zinterpretowane negatywnie jako napięcie, zdenerwowanie.

Zasada IV Prezentacja kwalifikacji

Prezentacja umiejętności, osiągnięć, kwalifikacji w taki sposób by zapewnić o sile i wartości naszej kandydatury. Tutaj pomocne jest wcześniejsze solidne przygotowanie swoich dokumentów aplikacyjnych oraz opracowanie swoich najmocniejszych punktów wraz z przykładami je potwierdzającymi. Można te dane mieć na piśmie ze sobą, tak żeby w razie czego można było do nich sięgnąć. W ogóle posiadanie jednej lub kilku kopii swojego cv jest zalecane. Pracodawca na pewno będzie miał wydrukowane nasze dokumenty i będzie się do nich odnosił. Jeśli wysyłaliśmy aplikację dawno możemy nie pamiętać jaka była ich konstrukcja w takiej sytuacji pomoże własna kopia.

Tutaj znajduje się zbiór różnorodnych pytań, które prawdopodobnie pojawią się na rozmowie kwalifikacyjnej. Lista jest w trakcie budowy i na obecnym etapie stanowi tylko wstępny przegląd, tego co docelowo znajdzie się w tej sekcji.

1. Proszę opowiedzieć coś o sobie
2. Czy mógłby Pan/Pani opisać swoją idealną pracę
3. Dlaczego zdecydował/a się Pan/Pani odpowiedzieć na nasza ofertę?
4. Dlaczego uważa Pan/Pani, że jest Pan/Pani odpowiednim kandydatem na to stanowisko?
5. Co oznacza dla Pani/Pana sukces? Czy mógłby Pani/Pan podać przykład z własnych doświadczeń?
6. Z jakim przełożonym chciałby Pan/Pani pracować?
7. Czy woli Pan/Pani pracować samodzielnie czy w grupie?
8. Jaki jest Pana największy sukces zawodowy?
9. Jaka była największa porażka?
10. Czy gdyby mógł Pan/Pani wybierać, to czy w chwili obecnej zdecydowałby się Pan/Pani na inny kierunek studiów? Dlaczego?
11. Co Pana/Panią motywuje do pracy?
12. Co zamierza Pan/Pani robić za 5 lat?
13. Jakie, Pani/Pana zdaniem cechy charakteryzują dobrego kierownika?
14. Czy zmiana miejsca zamieszkania stanowi dla Pana problem?
15. Dlaczego wybrał Pan/Pani naszą firmę?
16. Co by Pan/Pani powiedział gdyby ta praca wiązała się z częstymi wyjazdami służbowymi?
17. Czy mógłby Pan/Pani opowiedzieć o sytuacji kiedy musiał Pan/Pani przekonać kogoś do swojego zdania?
18. Co jest dla Pani/Pana ważniejsze satysfakcja z pracy czy pieniądze? Dlaczego?
19. Proszę mi opowiedzieć co Pan wie o naszej firmie.
20. Proszę mi opisać stanowisko, na które Pan aplikuje.
21. Jakie są Pani/Pana oczekiwania finansowe? Czy jest to docelowy poziom?
22. Czy mógłby Pan/Pani opisać sytuację w której musiał/a szybko podjąć ważną decyzję?
23. Proszę opowiedzieć coś o swoich ostatnich doświadczeniach zawodowych.
24. Dlaczego odszedł Pan/Pani z ostatniej pracy? Jaka była przyczyna i okoliczności?

W zasadzie pytania mogą być bardzo rożne. Na pewno trzeba być przygotowanym na pytania dotyczące ściśle doświadczenia i umiejętności opisanych w cv. W przypadku pytań właściwie wszystko ogranicza się do umiejętności lub widzimisie rekrutera i czasami nie da się przewidzieć ani wyniku rozmowy ani sensu zadania jakiegoś pytania. Dlatego jeśli zauważyliśmy, że rozmowa zaczyna przebiegać w "dziwnym" kierunku, a pytania w zasadzie nie wiadomo do czego mają się odnosić, można podjąć decyzję o zakończeniu rozmowy.

A co w przypadku nietypowych pytań na rozmowie kwalifikacyjnej?

Niestety nie ma idealnej recepty na nietypowe pytania, które czasem mogą pojawiać się na rozmowie kwalifikacyjnej. Szczególnie na stanowiskach w środowiskach twórczych mogą się ona pojawiać. Niestety nie da się podać recepty na "spodobanie się", albo zachowanie kiedy jesteśmy całkowicie zaskoczeni sytuacją. Tutaj pozostaje inwencja własna. Takie rozmowy spoza głównego nurtu są na tyle niestandardowe, że wszystkie zalecenia dotyczące stanowisk standardowych mogą w nich nie obowiązywać.

W tym artykule omówimy kilka podstawowych zasad, które obowiązują na rozmowie kwalifikacyjnej. Obowiązywanie w tym przypadku oznacza bezwzględne dostosowanie się, a zasady to po prostu oczekiwane sposoby zachowania.

Warto się z nimi zapoznać, przeczytać kilka razy i przede wszystkim zrozumieć. Nie są to oderwane od rzeczywistości aksjomaty, ale praktyczne rady, których stosowanie ze zrozumieniem, na pewno przyniesie korzyści przy rozmowie.

Każdy z nas ubiegając się o pracę prędzej czy później stanie przed podobnym problemem: jak się zachować na rozmowie kwalifikacyjnej w sprawie pracy tak żeby wygrać wymarzoną posadę. Oczywiście nie ma na to idealnej recepty, ale niestosowanie żadnych zasad tym bardziej obniża nasze szanse.

Zapraszam do lektury.

1. Nie spóźniaj się - bądź około 10 minut wcześniej. Spóźnienie to nie dyskwalifikacja, ale bardzo poważny minus, który może być odczytany jako brak umiejętności planowania, lekceważenie, brak motywacji. Pamiętaj, że rekrutujący Cię ocenia. Ocenia Cię od początku, a później musi napisać raport, opinię dotyczącą Twoich szans. Bądź pewien, że weźmie pod uwagę każdy element. Jeśli to splot poważnych, niekorzystnych okoliczności spowodował Twoje spóźnienie, zadzwoń wcześniej i poinformuj o tym rekrutera. W ostateczności, jeśli nie będziesz w stanie dotrzeć na spotkanie w rozsądnym czasie, umów się na inny termin. Szanuj cudzy czas.
2. Bądź uprzejmy dla wszystkich, uśmiechaj się. Od początku staraj się zrobić pozytywne wrażenie. Być może opinia sekretarki, z którą witałeś się na początku będzie wzięta pod uwagę przez rekrutera.
3. Pamiętaj o pewnym uścisku dłoni, ale postaraj się też nie zmiażdżyć ręki rekrutera. Zwłaszcza że teraz już wszyscy wiedzą z poradników, że trzeba mocno ściskać :)
4. Uważnie słuchaj pytań, okazuj zainteresowanie i szacunek. Chociaż to ty jesteś oceniany sam też oceniasz ofertę. Być może nie jest ona warta zainteresowania.
5. Okazuj zainteresowanie nie tylko słowami, ale też postawą ciała, gestami
6. Zadawaj pytania: np. Jaki będzie następny etap rekrutacji? Czy firma oddzwoni w przypadku negatywnej odpowiedzi? Kto będzie bezpośrednim przełożonym? Jakie zadania są najważniejsze w danej pracy? W jakim terminie możesz oczekiwać telefonu z przypadku pozytywnej odpowiedzi? itp.
7. Podziękuj za rozmowę, poproś o wizytówkę i zapytaj czy możesz się skontaktować za kilka dni w celu uzyskania informacji o wyniku. Uprzejmie pożegnaj się.
8. Jeśli masz bezpośredni kontakt do osoby, z którą rozmawiałeś możesz dodatkowo wysłać po rozmowie, uprzejmego e-maila z podziękowaniem za rozmowę i poświęcony czas.
9. Zachowuj się adekwatnie do sytuacji, jeśli widzisz miejsce dla poczucia humoru lub niewielkiej ciekawej dygresji - nie wahaj się, opowiadaj. Dzięki temu rekruter może lepiej, bardziej pozytywnie zapamiętać Twoją osobę.
10. Zawsze bądź przygotowany, że ktoś będzie chciał sprawdzić Twoją wiedzę o firmie, do której aplikujesz. Przeczytaj wcześniej informacje, które znajdują się na stronie internetowej Twojego potencjalnego pracodawcy.
11. Pamiętaj, że rekruter to też człowiek.

Więcej informacji w kolejnym artykule na temat rozmowy kwalifikacyjnej: Rozmowa kwalifikacyjna zbiór  zaleceń. Zachęcam do daleszej lektury.

Pytania behawioralne to rodzaj pytań, które bazują na zachowaniu osoby w przeszłości.

U podstaw leży tutaj następujące założenie: Poprzez określenie jak kandydat zachował się w pewnej konkretnej sytuacji problemowej w przeszłości można z zadowalającym prawdopodobieństwem przewidzieć jak zachowa się w podobnej sytuacji w przyszłości lub po prostu wyciągnąć generalne wnioski co do jego sposobu myślenia, sposobu rozwiązywania problemów oraz możliwych reakcji np. na sytuacje kryzysowe w pracy.

Oczywiście nie w każdym przypadku założenie się sprawdza, jednak w porównaniu na przykład do pytań typu: Co byś zrobił gdyby?, uznać można wyższość opisów behawioralnych. Trudniej jest też kandydatom manipulować odpowiadając na pytania co i jak zrobiłeś niż w przypadku pytań jaki/a jesteś.

Abstrahując od udowadniania przydatności, warto się z tymi pytaniami zapoznać, ponieważ rekruterzy stosują je niejednokrotnie podczas rozmów kwalifikacyjnych. Poniżej przedstawiam przykładowe pytania, twierdzenia behawioralne mogące pojawić się na rozmowie kwalifikacyjnej.

Do pytań behawioralnych zaliczamy zapytania następującego typu

Opowiedz mi o sytuacji kiedy...

1. Musiałeś efektywnie pracować pod presją czasu.
2. Musiałeś poradzić sobie w trudnej sytuacji ze współpracownikiem.
3. Użyłeś pomysłowości by rozwiązać problem.
4. Przeoczyłeś oczywiste rozwiązanie problemu.
5. Nie byłeś w stanie ukończyć projektu na czas.
6. Spowodowałeś opóźnienie pracy zespołu
7. Wymusiłeś na członkach zespołu by postępowali według Twoich wskazówek.
8. Przewidziałeś i uniknąłeś potencjalnej porażki.
9. Napisałeś dobrze przyjęty raport.
10. Musiałeś podjąć decyzję podczas gdy nie miałeś wystarczających informacji.
11. Zostałeś zmuszony do podjęcia niepopularnej decyzji.
12. Tolerowałeś opinie, które znacząco różniły się od Twoich.
13. Musiałeś poradzić sobie z trudnym klientem.
14. Pokonałeś ciężką przeszkodę w realizacji projektu. Podjąłeś złą decyzję.
15. Zostałeś wyrzucony z pracy.
16. Wyrzuciłeś kogoś z pracy.
17. Nie wywiązałeś się z obowiązków służbowych
18. Wywiązałeś się z obowiązków w stopniu niezadowalającym.
19. Zdenerwowałeś się na klienta.

Jak widać pytania czy może bardziej twierdzenia bazują na opisie zachowania. Z całą pewnością tego typu pytania nie należą do łatwych, dlatego warto się do nich dobrze przygotować.Problemem może być oczywiście to, że nie mamy próbek zachowania, których rekrutujący oczekuje. Wtedy lepiej niż wymyślanie opisu będzie powiedzieć: "Do tej pory nie zdarzyła mi się taka sytuacja, ale mogę opowiedzieć o podobnej".

Zawsze należy pamiętać, że rozmowa kwalifikacyjna ma jeden główny cel, którym jest weryfikacji kompetencji/ocena potencjalnego pracownika. Oznacza to, że trudne pytania padną a nieprzygotowani prawdopodobnie odpadną z dalszych etapów.