Nie ma doskonałego życiorysu. Każda aplikacja może być wielokrotnie poprawiana a dalej znajdą się w niej błędy lub niedociągnięcia. O przygotowywaniu cv należałoby więc myśleć jak o procesie, który wymaga ciągłego doskonalenia. Oznacza to, że poszukując pracy warto, co jakiś czas, wykonywać analizę naszej aplikacji, odświeżać i weryfikować dane oraz dostosowywać je do danego stanowiska.
Dla przykładu, jeśli w pracy mieliśmy szeroki zakres obowiązków lub pracowaliśmy na dwóch stanowiskach, ubiegając się o pracę możemy podawać tylko wycinek rzeczy, które robiliśmy. Taka metoda jest zgodna z regułą, która mówi, że w cv powinniśmy umieszczać tylko elementy istotne z punktu wiedzenia stanowiska.
Analizę gotowego życiorysu zawodowego warto rozpocząć od uczciwej odpowiedzi na następujące pytania:
- Czy cv przyciąga uwagę czytelnika? – o to zawsze dobrze jest spytać osoby trzecie, które po raz pierwszy oglądają nasze cv. Sami często z uwagi na tzw. „opatrzenie się” nie będziemy w stanie wyśledzić nawet ewidentnych błędów. Cała warstwa wizualna aplikacji jest oczywiście kwestią względną. Jednym podoba się taka estetyka innym inna. Są jednak określone, dość ścisłe kanony, które powinniśmy respektować
- Czy zakresy obowiązków są wystarczająco czytelnie wyjaśnione? – podobnie jak w punkcie pierwszym przyda się nam tutaj pomoc znajomego lub kogoś z rodziny. Jeśli oni nie rozumieją o co chodzi w naszej pracy, podobnie może być z rekruterem. Proszę pamiętać, że rekruterzy nie znają się na wszystkim a ich wiedza dotycząca danego stanowiska bywa bardzo ogólna. Stąd mówiąc kolokwialnie należy opisać nasze zadania na stanowisku w sposób prosty, komunikatywny i przejrzysty, tak żeby nawet laik był w stanie podjąć decyzję co do naszej kandydatury.
- Czy użyłem odpowiedniego słownictwa do opisu? – słowa kluczowe, język branżowy jest bardzo ważny. Jeśli go brakuje efekt, jeśli chodzi o zrobienie wrażenia na odbiorcy, nie będzie taki jak sobie założyliśmy.
- Czy mam wystarczające kwalifikacje i umiejętności do danej pracy tak jak określono w ogłoszeniu? – czasem to nie cv jest przyczyną braku odzewu, ale po prostu dyskwalifikuje nas brak kwalifikacji. Jeśli nie mam kwalifikacji nie wysyłam dokumentu. Jeśli wysłałem nie oczekuję odpowiedzi.
- Czy czcionka nie jest za mała lub za duża? – ten element należy do elementów estetycznych. Minimum to czcionka 12px z przynajmniej 1,25 odstępu pomiędzy wierszami (MS Word ustawia się w menu: Format – Akapit – Interlinia). Należy też raczej używać standardowych czcionek. Kroje udziwnione lub rzadkie mogą nie być standardowo zainstalowane na czyimś komputerze, wtedy ryzykujemy błędne wyświetlanie dokumentu.
- Czy format prezentacji danych jest czytelny i przejrzysty?
Jeśli udało nam się napisać cv, które spełnia te sześć powyższych punków, to mamy szanse, że podczas pierwszego screeningu naszej aplikacji, specjalista ds. rekrutacji, jej nie odrzuci i dostaniemy szansę na dokładniejsze przeczytanie. Co jednak w sytuacji, kiedy nasze cv nie spełnia tych punktów? Z całą pewnością można je wzbogacić korzystając z poniższych rad.
Wykorzystanie Profilu zawodowego i sekcji kluczowych kompetencji
Są to elementy życiorysu, które umieszczamy na samym początku, zaraz po naszych danych personalnych. Poradniki dość często wspominają o użyciu tych elementów nazywając je podsumowaniem umiejętności, profilem, umiejętnościami itp., jednak z reguły się je pomija. Profil i kluczowe kompetencje są to elementy cv funkcjonalnego i w zasadzie można powiedzieć, że przez to nasze cv z chronologicznego staje się typem mieszanym. Abstrahując od rozważań, dotyczących nazewnictwa profil i umiejętności to sekcje, które się przydają.
Ważna uwaga: Profil zawodowy i kluczowe kompetencje umieszczamy w naszym cv tylko wtedy, gdy je posiadamy. Wymyślanie cech lub umiejętności nie przyniesie nam korzyści, ponieważ zostanie zweryfikowane na rozmowie kwalifikacyjnej. Elementy te użyte w poprawny sposób bardzo wzbogacają naszą aplikację i ułatwiają pracę rekruterowi, który po prostu szybciej orientuje się, co najważniejszych poszukiwanych informacji.
Przykład 1 opracowania profilu na stanowisko Asystentka/Sekretarka
Profil
Młoda, dynamiczna i ambitna osoba z doświadczeniem na asystenckich stanowiskach biurowych. Umie utrzymywać dobre relacje z klientami firmy. Profesjonalnie reprezentuje organizację w kontaktach z podmiotami zewnętrznymi. Wyszkolona w telefonicznej obsłudze klienta. Będzie stanowić mocne wsparcie dla firmy.
Streszczenie umiejętności lub podsumowanie kwalifikacji jest to skrótowe, punktowe ujęcie, najważniejszych umiejętności, istotnych z punktu widzenia stanowiska, na które aplikujemy. Spotyka się bardzo rożne nazwy tego elementu w każdej sytuacji jednak chodzi by opisać profesjonalne umiejętności przydatne na danym stanowisku pracy.
Przykład 1 Informatyk
Najważniejsze umiejętności
Systemy operacyjne: MS Windows, UNIX,
Programowanie: XML, VXML, PL/SQL, T-SQL, Java, C/C++
Bazy danych: Oracle, SyBase, DB2
Jeśli mamy spójne kilkuletnie doświadczenie na stanowisku podobnym do tego, na które aplikujemy nie musimy „kombinować” z ulepszaniem naszego życiorysu. Jeśli jednak w naszych doświadczeniach są pewne braki, chociaż w rzeczywistości posiadamy wszystkie umiejętności potrzebne na danym stanowisku, wtedy z pomocą przychodzą właśnie sekcje profilu i umiejętności.
Pamiętajmy, że chociaż cv jest dokumentem o dość stałej strukturze, to nic nie stoi na przeszkodzie by w uzasadnionych przypadkach tę hierarchię zmodyfikować. Czasami indywidualne doświadczenia, nie sposób jest wtłoczyć w standardowe ramy, dlatego dopuszczalne jest wykorzystywanie logicznie uzasadnionych dodatkowych kategorii opisu.
Opracowanie zakresów czynności na stanowisku
Ważnym elementem naszego cv jest dokładne opisanie tego, czym zajmowaliśmy się w pracy. Brak niektórych elementów, niedokładny lub nieadekwatny opis, mogą zdyskwalifikować naszą kandydaturę, mimo, że spełnialiśmy wszystkie wymienione w ogłoszeniu kryteria. Ważna uwaga: Sama nazwa stanowiska może niewiele mówić. Zdarzają się też sytuacje, kiedy oprócz typowych zadań robiliśmy coś bardziej odpowiedzialnego. Stanowisko tego nie powie. Dlatego zawieramy te dane w zakresie obowiązków. Screening aplikacji czasem robią stażyści, jeśli w cv nie będzie „kawa na ławę” wyłożone, czym się zajmowaliśmy, ryzyko błędnej oceny wzrośnie.
Najlepiej, jeśli zakres czynności jest napisany w miarę własnymi słowami. Ważne jest też by nie był sztuczny czy też zbyt ogólny. Nie należy się obawiać, że lista naszych zadań jest zbyt długa, jednak należy też pamiętać, że drobiazgów zamieszczać nie warto. Tutaj konieczny jest kompromis pomiędzy miejscem, które nam zostało na kartce oraz oczekiwaniami pracodawcy sformułowanymi w ogłoszeniu.
Jeśli czujemy się niepewnie opisując swoją prace, zawsze można skorzystać przepisując zakres czynności, który dał nam pracodawca. Jeśli jednak nie mieliśmy sformalizowanego zakresu czynności, co też się zdarza, czasem z pomocą mogą przyjść ogłoszenia o pracę dla danego stanowiska. Często są one na tyle szczegółowe, że zawierają opis stanowiska i wymagań. Na tej podstawie łatwo już opracować coś własnego. Jeśli jedno ogłoszenie to za mało, przeszukajmy kilka lub kilkanaście. Z pewnością po zebraniu wszystkich okaże się, że mamy bardzo wyczerpującą listę.
Pamiętajmy żeby w zakresie czynności nie pisać wszystkiego. Wybieramy tylko informacje istotne z punktu widzenia przyszłej pracy. Nie liczmy też na to, że pracodawca domyśli się, co robiliśmy. Jeśli tego nie opiszemy, ktoś może nie być w stanie podjąć właściwej decyzji co do naszego cv.
W przypadku, jeśli mamy już jakieś ciekawe doświadczenia zawodowe, podstawową sprawą, na którą warto jest zwrócić uwagę jest to by sekcja Doświadczenie znalazła się od razu na początku. Sekcja ta jest w wielu przypadkach ważniejsza niż nasze wykształcenie, szczególnie jeśli szkołę ukończyliśmy dobrych kilka lat temu. To najczęściej na podstawie naszych doświadczeń pracodawca dokonuje oceny naszej kandydatury. Właściwie więc błędem jest kiedy osoby, z interesującym doświadczeniem, rozpoczynają od opisu swojego wykształcenia.
Nie tak rzadkim błędem jest również rozpoczynanie od pierwszego miejsca zatrudnienia i umieszczanie obecnej pracy na samym końcu. Ważna uwaga: W cv obowiązuje odwrotny porządek chronologiczny, gdzie na początku umieszcza się najnowsze informacje. Ogólną zasadą powinno więc tutaj być, że najważniejsze informacje powinny znajdować się na początku, bo dzięki temu mamy większą szansę, że ktoś zwróci na nie uwagę.
Oczywiście inaczej ma się sytuacja z życiorysem absolwenta, gdzie typ i rodzaj ukończonej szkoły jest sprawą istotną, i właściwie jedyną jaką można się choć trochę pochwalić. Doświadczenia absolwenta z reguły ograniczają się na przykład wyłącznie do 1-2 miesięcznej praktyki zawodowej. W takiej sytuacji oczywiście rozsądne jest najpierw zamieścić dane o wykształceniu, kursach, umiejętnościach zgodnie z zasadą, najważniejsze informacje zawsze na początku a dopiero później chwalić się pierwszą pracą.
Edukacja, szkolenia, treningi umiejętności
W części dotyczącej wykształcenia lub szkoleń, nie należy zapominać o żadnych danych, które mogą być istotne. Czy rzeczywiście szkoła średnia lub technikum było końcem nauki? Czy poprzedni pracodawcy nie wysłali nas na specjalistyczne szkolenia, który w istotny sposób były nam potrzebne w pracy. Czy nie braliśmy udziału w cyklach szkoleń wewnętrznych? Czy na studiach nie uczestniczyliśmy w zajęciach fakultatywnych? Wszystkie te dane mogą być istotne i zaważyć na decyzji specjalisty odnośnie naszej kandydatury. Wykształcenie jest wprawdzie elementem dodatkowym, nie podstawowym, ale w przypadku dwóch podobnych kandydatur, takie dodatkowe niuanse mogą decydować o zaproszeniu na rozmowę.
Odwracając nieco sytuację, jeśli jakieś szkolenie nie jest istotne z punktu widzenia obecnej pracy, nie warto marnować miejsca i go zamieszczać. Rzeczy nieistotne nie zaważą na naszej kandydaturze.
Ważne uwagi: Pamiętajmy o datach. Wystarczy, jeśli będzie to format miesiąc rok, lub sam rok. Pamiętajmy, że im mamy więcej doświadczenia tym informacji o wykształceniu może być mniej. W praktyce oznacza to, że specjalista z 10-letnim stażem pracy, nie musi pisać jaki był temat jego pracy magisterskiej sprzeda 14 lat. Absolwent z 3 miesięcznym doświadczeniem takim tematem powinien się pochwalić.
Dopasowanie życiorysu do stanowiska
Jeśli chcemy osiągnąć najlepsze możliwe efekty, nasz życiorys powinien być dopasowany do wymagań pracodawcy zawartych w ogłoszeniu o pracę. To profilowanie cv, może polegać na przykład na:
- modyfikacji kolejności wykonywanych na stanowisku zadań pod kątem ich ważności w przyszłej pracy. Polega to na tym, że układamy nasz zakres czynności z sekcji doświadczeń w taki sposób, żeby na pierwszym miejscu znalazły się dane zgodne z wymaganiami pracodawcy. na pominięcie informacji, które z tego punktu widzenia są nieistotne. Polega to na tym, że usuwamy po prostu z zakresów czynności informacje o rzeczach o które nie prosi pracodawca w ogłoszeniu
- dodajemy sekcje lub sekcję, która odpowiada na specyficzne wymagania pracodawcy. Może to być na przykład sekcja Konferencje naukowe, Publikacje, Członkostwo lub dowolne inne.
Uwypuklenie osiągnięć
Osiągnięcia w pracy zawodowej są tym co nas wyróżnia wśród setek innych kandydatów. Warto by te informacje w odpowiedni sposób uwypuklić. Warto odpowiedzieć sobie na poniższe pytania, które być może pomogą w zidentyfikowaniu naszych sukcesów:
- Czy przyczyniliśmy się do wzrostu sprzedaży?
- Czy dzięki naszym działaniom udało się ograniczyć koszty?
- Czy przekroczyliśmy plan sprzedaży?
- Czy kiedykolwiek ukoczyliśmy pracę przed czasem?
- Czy wykonaliśmy coś z ponad standardową jakością?
- Czy wprowadziliśmy na swoim stanowisku jakieś innowacje, który przyczyniły się do wzostu efektywności pracy?
- Czy kiedykolwiek udało nam się zauważyć i usunąć poważny błąd w projekcie lub dokumencie?
- Czy osiągnęliśmy sukces, kiedy wszystkie przesłanki wskazywały na porażkę?
- Czy zrobiliśmy coś więcej niż się po nas spodziewano?
- Czym wyróżniamy się w swoje pracy na tle innych pracowników zajmujących się tym samym co my?
Jeśli przynajmniej na jedno z pytań udało nam się odpowiedzieć twierdząco, pozostało nam opisać swoje osiągnięcia w kilku punktach i wyeksponować je w swoim życiorysie. Taka personalizacja na pewno przyniesie wymierne korzyści. W praktyce nasze osiągnięcia możemy uwypuklić na co najmniej 2 sposoby. Pierwszy to dodanie sekcji Osiągnięcia przed lub po sekcji Doświadczenie. lub dodanie informacji o osiągnięciach pod zakresami czynności na stanowiskach.
Rzeczy niepotrzebne
Trzeba pamiętać, że każde słowo naszego życiorysu ma znaczenie. Jest to przekaz, komunikat, który ma zaowocować zaproszeniem nas na rozmowę. Każde zdanie musi mówić jestem odpowiednim kandydatem na to stanowisko. Przyniosę firmie potrzebne jej zyski. Wniosę nowe idee oraz siłę do pracy. To właśnie mnie potrzebujecie.
By w naszym cv znalazły się jedynie najpotrzebniejsze rzeczy, należy bardzo dokładnie przeczytać cały dokument i z ołówkiem w ręku, z całą stanowczością wykreślić zdania lub stwierdzenia, które z punktu widzenia pracy są nieistotne. Nie należy bać się skreśleń. Jeśli cv będzie przez to zajmowało jedną stronę zamiast dwóch, to dobrze, bo będzie to jedna strona istotnych i ważnych informacji.
Proszę pamiętać, w życiorysie zawodowym nie musimy mówić wszystkiego o sobie. Życiorys to nie jest autobiografia. Skupmy się na rzeczach rzeczywiście ważnych. By skreślanie niepotrzebnych informacji miało sens warto zadać sobie następujące pytanie:
- Co jest ważne w tej pracy?
- Jakie wymagania postawił pracodawca?
- Jakich informacji oczekuje ode mnie pracodawca?
- Co znajduje się w moim cv a czego nie ma w ogłoszeniu?
Taka weryfikacja spowoduje ukierunkowanie naszych dokumentów na to określone stanowisko. Sprawi, że każde zdanie będzie mówiło o tej właśnie pracy i odnosiło się do tej właśnie oferty, a przecież o to właśnie chodzi.
Weryfikacja treści pod kątem czytelności
Jest to bardzo ważne by nasza aplikacja była łatwa w czytaniu, by zdania lub sformułowania były tematycznie powiązane. Dużym sukcesem jest kiedy cv a przede wszystkim list motywacyjny po prostu „dobrze się czyta”. By ten cel osiągnąć, należy między innymi unikać długich skomplikowanych wielokrotnie złożonych zdań. Krótkie jasne celne równoważniki lub zdania zdecydowanie lepiej nadają się do pisania życiorysów zawodowych.
Dodatkowo, z uwagi na to, że do swojego curriculum vitae mamy stosunek bardzo osobisty, warto byłoby żeby ocenę jego czytelności zostawić, komuś z rodziny, znajomemu lub fachowcowi. Osoba, która po raz pierwszy zobaczyła nasze cv, będzie w stanie, bardziej obiektywnie stwierdzić czy rzeczywiście jest ono czytelne.
Jeśli tylko my sami przygotowujemy dokumenty, po pewnym czasie, zaczynają się nam one wydawać coraz lepsze. Tak jak piosenki w radio, im dlużej ich słucham tym bardziej nam się one podobają i tym mniej obiektywnie do nich podchodzimy.
Format graficzny życiorysu
Życiorys musi być ładny graficznie. Treść musi się dobrze prezentować. Czcionka nie może być za mała ani za duża. Poniżej przedstawione zostały ogólne zasady kompozycji graficznej. Oczywiście wymagają one od nas przynajmniej dobrej znajomości programu Word.
Marginesy naszego dokumentu powinny mieć standardowy rozmiar 2,5 cm bo im bardziej rozciągnięty jest tekst na kartce tym mniej estetycznie to wygląda. Szczególnie jeśli chodzi o marginesy boczne. Dodatkowo im szerszy jest tekst tym trudniej się go czyta. Czasem zaleca się nawet aby lewy margines miał szerokość 3 – 3,5 cm. Można tak zrobić jednak wtedy w przypadku jeśli mamy dużo do napisania, na kartce może zabraknąć miejsca.
Odstęp między wierszami najlepiej 1,5 albo przynajmniej 1,15 - 1,25
Czcionka do tekstu podstawowego to minimum 12 px
Czcionki szeryfowe (te z ogonkami) typu Times New Roman, Garamond są lepsze niż bezszeryfowe Arial jeśli chodzi o łatwość czytania.
Wszystkie nagłówki powinny być odpowiednio wyeksponowane. Ważne są tutaj zarówno odstępy jak i sama wielkość.
Należy zachować odpowiednie proporcje białych powierzchni do tekstu, bo wpływa na czytelność naszego dokumentu.
Nie bójmy się używać pogrubienia istotnych informacji, ale nie należy z tym przesadzać.
Są to podstawy, które już mogą dać jakiś widoczny efekt. Przygotowywanie materiałów graficznych, a do takich zaliczyłbym dokumenty aplikacyjne jest zadaniem dość trudnym. Tak naprawdę dobre rozplanowanie informacji czasami graniczy z cudem, a zmieszczenie się na kartce A4 lub 2 stronach A4 wydaje się niemożliwe. Niestety żadne uniwersalne reguły nam tutaj nie pomogą. Przygotowanie graficzne wymaga eksperymentów by w końcu wypracować swoje najlepsze rozwiązanie.